Je zit op kantoor en kijkt naar een scherm vol spreadsheets, terwijl je stiekem nadenkt over werk waarbij je aan het einde van de middag ziet wat je handen hebben gemaakt. Een badkamer strippen en opnieuw opbouwen spreekt veel mensen aan die een overstap naar de techniek overwegen. Toch weten weinigen wat een vakman op zo'n klus van uur tot uur precies uitvoert. Het werk begint immers ruim voor de tegels op de wand zitten. Wie begrijpt hoe een renovatiedag verloopt, snapt meteen waarom goede vakmensen nauwelijks zonder werk zitten.
De vroege start op de bouwplaats
De werkdag begint om kwart over zeven op de stoep bij een doorsnee rijtjeshuis. Je laadt je gereedschap uit de bus, want vandaag staat de ruwbouw van het sanitair op het programma. Binnen ruikt het naar oud gruis en vochtig beton. De oude tegels en het versleten sanitair zijn gisteren door de sloper afgevoerd, waardoor er nu alleen een kale betonnen bak overblijft met gaten in het plafond en blootliggende leidingen.
Eerst pak je de werktekening erbij. De bewoners willen de indeling compleet anders hebben. De douche verhuist naar de hoek waar ooit het ligbad stond, het toilet komt aan de overzijde en er komt een dubbele wastafel. Elke verandering betekent dat waterleidingen en afvoeren moeten worden verlegd.
Je pakt de rolmaat en een potlood. Meten is hier geen formaliteit, want een halve centimeter afwijking zorgt er straks voor dat een afvoerbuis klem zit achter een inbouwreservoir. Je tekent de hartlijnen van de nieuwe voorzieningen af op de kale wanden.
Sleufwerk en millimeterwerk in de vloer
Zodra de lijnen op de muren staan, pak je de sleuvenfrees en de zware boorhamer. Het echte fysieke werk begint nu. Om leidingen netjes weg te werken in kalkzandsteen of beton, moeten er diepe sleuven worden gefreesd. Het geluid is doordringend en zelfs met een goede bouwstofzuiger dwarrelt er fijn stof door de ruimte.
Onder de vloer ligt een grotere uitdaging. De afvoer van de inloopdouche vraagt om een precies afschot van ongeveer een centimeter per strekkende meter. Geef je de leiding te weinig afschot, dan blijft er water en zeepresten in de buis staan. Geef je juist te veel afschot, dan loopt het water te snel weg en blijft het vuil achter, met verstoppingen als gevolg. Je stelt de pvc-buizen met beugels af en controleert met de waterpas elke verbinding. Dit vraagt geduld. Fouten die je nu instort, herstel je later niet zomaar even.
Overleg tussen de leidingen door
Rond het middaguur arriveert de tegelzetter om de ondergrond te inspecteren en de hoogtes af te stemmen. Goede communicatie voorkomt dat vakmensen elkaar in de weg lopen. Een moderne badkamer uit een collectie laat zien hoe strak een eindresultaat kan worden, maar achter die strakke wanden moeten leidingen en elektra perfect op elkaar zijn afgestemd. De elektricien moet immers nog aardedraden trekken naar de waterleiding en stopcontacten plaatsen op veilige afstand van de natte zone.
Je eet een broodje op een omgekeerde speciekuip en bespreekt met de tegelzetter waar de douchedrain precies moet komen ten opzichte van het tegelpatroon. Een drain die net niet symmetrisch ligt met de voegen van de vloertegels, stoort het oog direct. Zulke details bepalen het verschil tussen haastwerk en vakmanschap.
Leidingen persen en de druktest
Na de schaft ga je verder met de drinkwaterleidingen. Tegenwoordig gebruikt een loodgieter flexibele meerlagenbuis in plaats van koper dat gesoldeerd moet worden. Dat scheelt brandgevaar en werkt een stuk sneller. Met een speciale buigtang buig je de leidingen netjes in vorm, zonder dat er knikken ontstaan die de waterdruk verminderen.
Vervolgens pak je de elektrische perstang. Elke fitting wordt met enorme kracht op de buis geperst. Als alle leidingen naar de wastafel, de douche en het inbouwreservoir liggen, volgt het spannendste moment van de dag: de druktest.
Je sluit een handpomp met manometer aan op het leidingnet en zet het systeem op tien bar waterdruk. Deze test duurt minimaal een halfuur. Ondertussen loop je met een doek langs elke koppeling om te voelen of er vocht ontsnapt. Een lekkage achter een net getegelde muur is de nachtmerrie van elke installateur. De meter blijft roerloos op tien bar staan. Het systeem is dicht.
Wat het vak vraagt en oplevert
Het werk van een installateur is afwisselend, maar stelt duidelijke fysieke eisen. Je zit veel op je knieën, tilt zware materialen via smalle trappen omhoog en werkt regelmatig in krappe ruimtes. Daar staat tegenover dat de baankansen uitstekend zijn. De baankansen krijgen een score van 9, wat betekent dat werkgevers hard om personeel verlegen zitten.
Ook financieel biedt dit technische beroep zekerheid. Het gemiddeld bruto jaarsalaris ligt op € 41.000. Wie net begint start onderin de markt, maar ervaren krachten zien hun inkomsten stijgen binnen een salarisrange van € 33.000 tot € 50.000 per jaar.
Om als volwaardig vakman zelfstandig badkamers en installaties aan te leggen, volg je meestal een bbl-opleiding via het mbo. Daarbij werk je vier dagen in de week bij een erkend leerbedrijf en ga je één dag naar school. De duur van de opleiding is 2 tot 3 jaar, afhankelijk van het niveau waarop je instroomt en je vooropleiding. Tijdens die leerjaren verdien je gewoon al een salaris.
De werkplek klaarmaken voor morgen
Aan het einde van de middag ruim je de werkplek grondig op. De afgedopte leidingen steken strak uit de vloer en wanden, afgedekt met doppen zodat er tijdens het stucen geen mortel in de buizen valt. Gereedschap gaat terug in de koffers en met een bezem haal je het ergste stof van de overloop.
Morgen komt de stukadoor om de wanden waterpas uit te vlakken. Jouw werk zit er voor nu even op. Pas wanneer het tegelwerk en het voegwerk klaar zijn, kom je terug om kranen te monteren, het hangend toilet aan te sluiten en de thermostaat van de douche in te stellen.
Wie overweegt om de overstap naar de techniek te maken, hoeft niet meteen zijn baan op te zeggen. Vraag eens bij een lokale installateur of je twee dagen mee mag lopen op een renovatieproject. Je merkt snel genoeg of het werken met leidingen, gereedschap en meetapparatuur bij je past.
