Waarom de vraag naar deze vakmensen stijgt
Je ziet ze steeds vaker op straat: een bestelbus geparkeerd voor een huis waar net zonnepanelen op het dak liggen. Binnen wordt een thuisbatterij aangesloten, het kastje dat overdag opgewekte stroom bewaart voor de avond. Dat werk gebeurt niet vanzelf. Er zijn simpelweg meer mensen nodig om die kastjes vakkundig aan te sluiten dan er nu rondlopen, en dat tekort trekt niet snel bij.
Wie zich oriënteert op dit vak, doet er goed aan eerst te weten waar hij het straks over heeft. Een overzicht van merken en capaciteiten van de thuisbatterij is handig om een beeld te krijgen van wat er in de meterkast bij komt hangen. Voor wie het vak wil leren is dat geen overbodige luxe: je moet straks weten wat voor apparaat je voor je hebt staan voordat je er een stekker in steekt.
Elektromonteur, de allrounder voor elektra
De elektromonteur is de vakman die de bekabeling, de aansluiting en de beveiliging van een thuisbatterij verzorgt. Hij trekt kabels, sluit de omvormer aan op de meterkast en zorgt dat alles voldoet aan de veiligheidsnormen. Dat laatste is geen bijzaak: een slecht aangesloten batterij kan bij een storing brand veroorzaken, dus precisie is hier geen keuze maar een vereiste.
Het gemiddelde bruto jaarsalaris van een elektromonteur ligt rond de € 42.000, met een range van € 33.000 tot € 51.000 afhankelijk van ervaring en regio. De baankansen scoren een 9 op 10, en dat cijfer verbaast niemand die de afgelopen jaren heeft gevolgd hoe snel zonnepanelen en batterijen in Nederlandse huizen verschenen. De opleiding duurt doorgaans twee jaar, via het mbo, en je kunt er vrij snel na school mee beginnen.
Monteur installatietechniek, breder inzetbaar
De monteur installatietechniek doet net iets meer dan alleen de elektrische aansluiting. Hij kijkt naar het hele systeem: de zonnepanelen, de omvormer, de batterij en soms ook de warmtepomp die er in dezelfde woning bij hoort. Waar de elektromonteur zich vooral op de bedrading richt, denkt deze monteur mee over hoe die onderdelen samen één werkend geheel vormen.
Qua salaris zit dit beroep dicht bij de elektromonteur: een gemiddeld bruto jaarsalaris van € 42.000, met een range van € 34.000 tot € 52.000. Ook hier is de baankansenscore een 9 op 10. Het verschil zit vooral in de opleiding, die twee tot drie jaar duurt en iets breder is opgezet. Je leert elektra, maar daarnaast ook basisprincipes van klimaatinstallaties en meet- en regeltechniek. Dat maakt je inzetbaar op meer plekken, maar het kost je ook net wat meer tijd om die papieren te halen.
Opleiding en instroom vergelijken
Beide opleidingen zijn te volgen via het mbo, vaak in combinatie met een leerwerkplek bij een installatiebedrijf. Dat is meteen het grote voordeel: je verdient al tijdens de opleiding, en bedrijven staan te springen om leerlingen een plek te geven. Veel installatiebedrijven hebben zelf een tekort aan personeel en betalen daarom mee aan cursussen, gereedschap of zelfs een rijbewijs.
Wie kiest voor de elektromonteursroute, is sneller inzetbaar. Twee jaar studeren en je staat op de werkvloer. Wie kiest voor installatietechniek, investeert iets meer tijd maar bouwt een bredere basis op, wat later handig is als je wilt doorgroeien naar werkvoorbereider of naar een functie waarin je meerdere disciplines combineert. Geen van beide routes is fout, het hangt af van hoe snel je wilt starten en hoe breed je het vak wilt leren.
Een werkdag in de praktijk
Een typische dag begint met een planning: twee of drie adressen waar een batterij geïnstalleerd of aangesloten moet worden. Je rijdt naar de eerste klus, overlegt kort met de bewoner, en gaat aan de slag met kabels, aansluitklemmen en een testmeter. Tegen de middag is het systeem meestal aangesloten en getest, en rij je door naar de volgende afspraak. Fysiek werk, met concentratie op details, en regelmatig een praatje met de bewoner die nieuwsgierig toekijkt hoe zijn stroomrekening zo meteen gaat dalen.
De werk-privébalans scoort bij beide beroepen een 7 op 10. Dat is een redelijk cijfer voor een vak waarin je overdag buitenshuis werkt en zelden avonddiensten draait. Spoedklussen komen voor, zeker bij storingen, maar het is geen vak waarin je structureel in de avond aan het werk bent.
Welke rol past bij wie
Wie snel aan het werk wil en zich prettig voelt bij puur elektrotechnisch werk, kiest voor de elektromonteursopleiding. Twee jaar, een duidelijk takenpakket, en een baan die vrijwel gegarandeerd is gezien de score van 9 op 10 voor baankansen.
Wie liever het grotere plaatje overziet, van zonnepaneel tot batterij tot warmtepomp, en bereid is daar een jaar extra studie in te steken, past beter bij de rol van monteur installatietechniek. Die bredere opleiding betaalt zich later uit in meer doorgroeimogelijkheden, bijvoorbeeld richting werkvoorbereiding of projectleiding.
Beide routes leiden naar een vak waar nu al vraag naar is en dat voorlopig niet verdwijnt. De volgende stap is simpel: kijk bij een mbo-instelling in de buurt welke opleiding er wordt aangeboden, en vraag bij een installatiebedrijf of ze leerwerkplekken hebben. De meeste bedrijven hoeven daar niet lang over na te denken.
