Wat KYC eigenlijk betekent
KYC staat voor Know Your Customer, ken je klant. Het begrip komt uit de financiële wereld. Banken moeten volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) weten met wie ze zaken doen. Daarom vragen ze bij het openen van een rekening om een geldig identiteitsbewijs en willen ze soms weten waar je geld vandaan komt. Beantwoord je die vragen niet, dan kan een bank je rekening beperken of de relatie zelfs beëindigen.
Inmiddels gebruiken veel meer organisaties dezelfde aanpak. Denk aan betaalapps, platforms waar je geld verdient met klussen, deelauto’s en verhuurplatforms. Overal waar geld of verantwoordelijkheid in het spel is, wil de aanbieder zeker weten dat jij echt de persoon bent die het formulier invult. Voor jou betekent dat: vaker een foto van je paspoort, een selfie of een inlog via je bank.
Van bankapp tot online casino
Hoe streng zo’n controle is, hangt af van de risico’s. Bij een webshop reken je gewoon af. Bij een dienst waar grote bedragen rondgaan, of waar een minimumleeftijd geldt, ligt de lat hoger. Online kansspelen zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Een aanbieder met een Nederlandse vergunning moet je identiteit en leeftijd vaststellen voordat je kunt spelen. Je moet minimaal 18 jaar zijn, en de aanbieder controleert ook of je jezelf hebt laten uitsluiten via het register Cruks.
Die check verloopt vaak via iDIN, waarbij je inlogt met je eigen bankapp en de bank je gegevens bevestigt. Het kan ook met een upload van je identiteitsbewijs. Twijfel je wat er met je gegevens gebeurt, lees hier hoe die controle werkt en welke documenten een vergunde aanbieder mag opvragen. Vraagt een goksite helemaal niets, dan moet er juist een lampje gaan branden: zo’n site heeft vrijwel zeker geen vergunning.
Thuiswerken en solliciteren op afstand
Ook op de arbeidsmarkt is identiteitscontrole vaker digitaal geworden. Wie op afstand wordt aangenomen, ziet zijn nieuwe werkgever soms pas na weken in het echt. Uitzendbureaus en payrollbedrijven laten je daarom regelmatig je ID scannen in een app of tijdens een videogesprek. Voor platformwerk, zoals bezorgen of klussen via een app, is een controle van je identiteit en je recht om in Nederland te werken vaak de eerste stap.
Overweeg je een baan waarbij je veel thuis werkt, dan krijg je hier vrijwel zeker mee te maken. In ons overzicht van beroepen vanuit huis die je serieus moet overwegen lees je welke functies zich daar echt voor lenen. Reken er bij zulke functies op dat de kennismaking, het contract en de identiteitscheck grotendeels online gaan.
Nepvacatures en misbruik van je gegevens
Dat online delen van je ID heeft een keerzijde. Oplichters weten dat werkzoekenden gewend zijn om gegevens te sturen. Een nepvacature met een mooi salaris is een makkelijke manier om aan een kopie van je paspoort te komen. Met zo’n kopie kunnen criminelen bijvoorbeeld een abonnement afsluiten of een rekening openen op jouw naam.
Let daarom op een paar signalen. Vraagt een werkgever al om je ID voordat er een gesprek is geweest? Is het bedrijf niet te vinden in het Handelsregister van de KvK? Komt het verzoek via WhatsApp van een onbekend nummer? Dan stuur je niets op. Een echte werkgever heeft je ID pas nodig als je daadwerkelijk in dienst komt.
Wat je werkgever wel mag vragen
Een werkgever is wettelijk verplicht je identiteit te controleren. Voordat je begint, moet je het originele identiteitsbewijs laten zien, zoals een paspoort of identiteitskaart. Een rijbewijs volstaat daarvoor niet, omdat er geen nationaliteit op staat. Je werkgever bewaart vervolgens een kopie in de administratie. Dat staat in de uitleg van de Rijksoverheid over de identificatieplicht voor werkgevers.
Op die kopie moeten je pasfoto, het documentnummer en je burgerservicenummer leesbaar zijn, want je werkgever heeft je BSN nodig voor de loonadministratie. Dat is het grote verschil met een webshop, een sportschool of een verhuurder. Die hebben je BSN niet nodig en mogen er ook niet zomaar om vragen.
Zo deel je je ID veiliger
Moet je een kopie van je identiteitsbewijs sturen, gebruik dan de app KopieID van de Rijksoverheid. Daarmee zet je een watermerk op de kopie met de naam van de ontvanger en de datum. Je kunt ook gegevens afschermen die de ontvanger niet nodig heeft. Voor een werkgever laat je het BSN staan, voor bijna alle andere partijen streep je het weg.
Bewaar daarnaast voor jezelf een lijstje van wie je een kopie hebt gestuurd. Duikt er ooit een vreemde rekening of een onbekend abonnement op, dan weet je direct waar je moet zoeken. Doe in dat geval aangifte bij de politie en neem contact op met het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude van de Rijksoverheid. Dat meldpunt helpt je om onterechte registraties op jouw naam te laten herstellen.



