Beroep · Volledig profiel

Leerkracht speciaal onderwijs

Als leerkracht speciaal onderwijs geef je les en begeleiding aan leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften.

Gemiddeld salaris

€ 55.000

Salarisrange

€ 42.000 – € 67.000

Opleidingsduur

4 jaar voltijd

Arbeidsmarkt

Zeer goed

9/10

Werk-privé

Redelijk

5/10

Als leerkracht speciaal onderwijs geef je les aan leerlingen met een beperking, ziekte of gedragsproblemen. Je past de lesstof aan op het niveau van elk kind en stelt ontwikkelingsperspectiefplannen op. In het lokaal zorg je voor een veilige omgeving en stuur je het gedrag van de groep bij. Daarbij werk je nauw samen met onderwijsassistenten, zorgprofessionals en ouders. Je legt de voortgang zorgvuldig vast en bespreekt deze tijdens multidisciplinair overleg om elke leerling passend onderwijs te bieden.

Een werkdag

Dag in het leven

Hoe ziet een werkdag er echt uit?

Een doordeweekse schooldag met intensieve lesuren en overleg met collega's.

08:00
Voorbereiding van het lokaal
Je zet het aangepaste lesmateriaal klaar en stemt de dagplanning af met de onderwijsassistent.
08:30
Ontvangst van de leerlingen
Je verwelkomt de kinderen en zorgt voor een rustige start van de ochtend.
09:00
Ochtendlessen en instructie
Je geeft gedifferentieerde lessen en begeleidt het gedrag in de groep.
12:00
Pauze en toezicht
Samen met het team houd je toezicht en neem je een korte pauze.
12:45
Middagprogramma
Je biedt gerichte oefeningen aan en ondersteunt leerlingen bij praktische opdrachten.
15:00
Leerlingen uitzwaaien en overdracht
Je zorgt voor het vertrek van de leerlingen en hebt kort contact met het vervoer of ouders.
15:30
Multidisciplinair overleg
Je bespreekt specifieke casussen met zorgprofessionals en collega's.
16:30
Administratie in het leerlingvolgsysteem
Je legt vorderingen vast en werkt aan ontwikkelingsperspectiefplannen.

Taakverdeling

Een lesdag met aansluitend gesprekken met ouders en verzorgers.

08:00
Lesmateriaal klaarzetten
Je bereidt de dag voor en past opdrachten aan op individuele ondersteuningsvragen.
08:30
Start van de schooldag
Je start met de kring en bespreekt het dagprogramma met de leerlingen.
10:30
Gerichte vaklessen
Je geeft les in kleine groepen en hanteert duidelijke gedragsregels.
14:45
Afsluiting met de klas
De leerlingen ronden hun taken af en verlaten het schoolterrein.
15:15
Dossiers bijwerken
Je controleert de ontwikkelingsperspectiefplannen ter voorbereiding op de oudergesprekken.
17:00
Pauze en avondeten
Je eet gezamenlijk met collega's op school voor de avond begint.
18:00
Oudergesprekken voeren
Je bespreekt de voortgang en de ontwikkeling van de leerlingen met hun ouders.

Salarisdata

Wat verdien je echt?

Salaris per ervaring, sector en regio.

Minimum

€ 42.000

Gemiddeld

€ 55.000

Maximum

€ 67.000

Salaris per regio

Regio	Min	Gem.	Max
Landelijk	€ 42.000	€ 55.000	€ 67.000
Randstad	€ 42.460	€ 55.600	€ 67.730
Noord-Brabant	€ 42.000	€ 55.000	€ 67.000
Gelderland	€ 42.000	€ 55.000	€ 67.000
Noord-Nederland	€ 41.540	€ 54.400	€ 66.270

Typische secundaire arbeidsvoorwaarden

Eindejaarsuitkering

Een vaste uitkering aan het einde van het jaar volgens de geldende cao-afspraken.

Schoolvakanties als vrije tijd

Tijdens de vastgestelde vakantieperiodes van de school ben je vrij van lesgevende taken.

Pensioen via het onderwijspensioenfonds

Je bouwt ouderdomspensioen op via het officiële onderwijspensioenfonds.

Budget voor professionalisering

Er is budget beschikbaar om cursussen, trainingen of vervolgopleidingen te volgen.

Routes

Opleidings routes

Welke wegen leiden naar dit beroep?

HBO

4 jaar voltijd

Pabo

Deze bacheloropleiding leidt op tot bevoegd leerkracht en is ook via een deeltijd- of zij-instroomroute te volgen.

Kosten: €2.694 per jaar wettelijk collegegeld
Instroomeisen: Havo, vwo of mbo niveau 4

Master

1 tot 2 jaar deeltijd

Master Educational Needs

Veel leerkrachten in het speciaal onderwijs volgen deze masteropleiding naast hun werk om zich verder te verdiepen.

Instroomeisen: Lesbevoegdheid en werk in het onderwijs

Profiel

Skills & persoonlijkheid

Past dit bij jou?

Harde skills

Differentiëren in lesstofJe past lesmateriaal en tempo aan op de mogelijkheden van elke afzonderlijke leerling.
GedragsmanagementJe stuurt het gedrag in de klas aan en bewaart een veilige, voorspelbare sfeer.
Ontwikkelingsperspectief opstellenJe formuleert en actualiseert ontwikkelingsperspectiefplannen volgens de geldende richtlijnen.
Kennis van beperkingen en stoornissenJe hebt inzicht in verschillende handicaps, ziektes en gedragsproblemen en de invloed daarvan op leren.
Samenwerken met zorgJe stemt onderwijs en ondersteuning af met zorgverleners en externe behandelaars.
LeerlingvolgsystemenJe registreert resultaten, observaties en ontwikkelingen gestructureerd in administratieve systemen.

Zachte skills

GeduldigJe blijft rustig wanneer leerlingen extra tijd of herhaling nodig hebben om leerstof te begrijpen.
EmpathischJe verplaatst je in de belevingswereld van kwetsbare kinderen en begrijpt hun emoties.
StressbestendigJe reageert kalm en effectief tijdens onverwachte situaties of escalaties in de groep.
ConsequentJe hanteert duidelijke regels en grenzen zodat leerlingen weten waar ze aan toe zijn.

Past dit bij jou?

✓
GeduldigJe geeft leerlingen de ruimte om in hun eigen tempo stappen te zetten.
✓
EmpathischJe voelt aan wat leerlingen met speciale behoeften nodig hebben om zich prettig te voelen.
✓
StressbestendigJe houdt het overzicht bij complexe gedragsvraagstukken en onvoorziene momenten.
✓
ConsequentJe biedt duidelijke kaders en een vaste structuur in het dagelijkse klasgebeuren.
✓
BetrokkenJe zet je in voor de ontwikkeling en het welzijn van kinderen die extra zorg vragen.

Markt

Arbeidsmarkt & toekomst

Hoe ziet de markt eruit?

Trend

groei

AI-impact

1/10

Software helpt bij administratie en het aanpassen van lesmateriaal, maar begeleiden en lesgeven aan kwetsbare leerlingen blijft volledig mensenwerk.

Regionale vraag

Noord-Holland

Zeer hoge vraag naar leerkrachten speciaal onderwijs.

9/10

Zuid-Holland

Zeer hoge vraag naar leerkrachten speciaal onderwijs.

9/10

Flevoland

Hoge vraag naar bevoegd onderwijspersoneel.

8/10

Utrecht

Hoge vraag binnen het speciaal onderwijs.

8/10

Noord-Brabant

Aanhoudende vraag naar leerkrachten met specialisatie in zorg en gedrag.

7/10

Groei

Carrière paden

Waar kan dit beroep je brengen?

Verticale groei

Leerkracht
0-3 jaar
Je start als lesgevende op een basisschool of andere onderwijsinstelling en doet brede leservaring op.
Leerkracht speciaal onderwijs
3-6 jaar
Je richt je volledig op groepen met specifieke leer-, gedrags- of ontwikkelingsvragen.
Intern begeleider of gedragsspecialist
6-10 jaar
Je adviseert collega's over passend onderwijs, coördineert zorgtrajecten en ondersteunt bij gedragsvraagstukken.
Schooldirecteur
10+ jaar
Je geeft leiding aan de onderwijsorganisatie, het personeel en het schoolbeleid.

Horizontale overstap

Leerkracht basisonderwijs
Je kiest voor een overstap naar het reguliere basisonderwijs voor het lesgeven aan reguliere groepen.
Bekijk Leerkracht basisonderwijs
Begeleider GGZ
Je maakt de overstap naar de geestelijke gezondheidszorg om cliënten dagelijks te ondersteunen.
Bekijk Begeleider GGZ

Goed om te weten

Praktische info

Werktijden: Voltijd en deeltijd, vaak 24 tot 40 uur per week. Dagdienst op schooldagen, met af en toe ouderavonden.
Thuiswerk: Thuiswerken kan alleen voor voorbereiding en administratie.
Fysieke eisen: Lichamelijk en mentaal intensief werk, soms met verzorging of fysiek ingrijpen.
Typische werkgevers: Scholen voor speciaal onderwijs, scholen voor voortgezet speciaal onderwijs, speciale scholen voor basisonderwijs en onderwijs in zorginstellingen en jeugdzorg.

FAQ

Veelgestelde vragen

Welk diploma heb je nodig om leerkracht speciaal onderwijs te worden?

Je hebt minimaal een pabo-diploma of een andere geldige lesbevoegdheid nodig om voor de klas te staan. Daarnaast moet je over een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag beschikken. Veel werkgevers waarderen het wanneer je ook de Master Educational Needs volgt of hebt afgerond.

Is het werk in het speciaal onderwijs fysiek en mentaal zwaar?

Ja, het beroep vraagt zowel mentaal als lichamelijk veel van je. Lesgeven aan kinderen met complexe problemen is mentaal zwaar en vereist geduld. Fysiek kan er sprake zijn van verzorgende taken of situaties waarin je fysiek moet ingrijpen om de veiligheid in de klas te bewaren.

Kun je als leerkracht speciaal onderwijs vanuit huis werken?

Thuiswerken kan alleen voor voorbereiding en administratieve werkzaamheden. De kern van je werk bestaat uit lesgeven en contact met de leerlingen op school, waardoor je op schooldagen altijd fysiek aanwezig bent. Nakijkwerk en administratie kun je soms buiten schooluren thuis afronden.

Onder welke cao vallen werkgevers in deze sector?

Veel werkgevers in deze onderwijssector vallen onder de Cao PO. Deze cao bepaalt je arbeidsvoorwaarden, zoals de eindejaarsuitkering en het budget voor professionalisering. Ook afspraken over schoolvakanties en je pensioenopbouw via het onderwijspensioenfonds zijn hieraan gekoppeld.

Wat zijn de doorgroeimogelijkheden voor een leerkracht in het speciaal onderwijs?

Je kunt binnen de school doorgroeien naar de functie van intern begeleider of gedragsspecialist. Met meer ervaring is een stap naar schooldirecteur mogelijk. Ook kun je horizontaal overstappen naar het reguliere basisonderwijs of aan de slag gaan als begeleider in de GGZ.

Hoeveel uur per week werk je als leerkracht speciaal onderwijs?

Je werkt meestal tussen de 24 en 40 uur per week, zowel in voltijd als in deeltijd. Je bent actief tijdens dagdiensten op schooldagen. Af en toe heb je verplichtingen buiten het normale lesrooster, zoals het bijwonen van ouderavonden of multidisciplinair overleg.

Verder kijken

Gerelateerde beroepen

Verdieping

Alles over leerkracht speciaal onderwijs

De achtergrond, context en details.

Wat doet een leerkracht speciaal onderwijs?

Als leerkracht speciaal onderwijs geef je les aan leerlingen met een beperking, ziekte of gedragsproblemen. Je zorgt voor een veilige en gestructureerde leeromgeving waarin ieder kind zich kan ontwikkelen. Omdat de verschillen tussen leerlingen groot zijn, pas je de lesstof continu aan op individuele behoeften. Je stelt ontwikkelingsperspectiefplannen op en houdt deze nauwkeurig bij. Gedragsmanagement is een belangrijk onderdeel van je dagelijkse werk, net als de nauwe samenwerking met onderwijsassistenten, zorgverleners en ouders. Ook leg je de vorderingen vast in het leerlingvolgsysteem en neem je deel aan multidisciplinair overleg.

Waar werk je?

Je werkt op scholen voor speciaal onderwijs, scholen voor voortgezet speciaal onderwijs of speciale scholen voor basisonderwijs. Daarnaast kun je lesgeven binnen zorginstellingen en de jeugdzorg. Veel werkgevers vallen onder de Cao PO. Je werktijden zijn meestal in dagdienst op schooldagen, met af en toe bijeenkomsten zoals ouderavonden. Werkweken variëren van 24 tot 40 uur per week, zowel in voltijd als in deeltijd. Thuiswerken is alleen mogelijk voor administratie en lesvoorbereiding.

Opleiding en bevoegdheid

Om te starten heb je een pabo-diploma of een andere geldige lesbevoegdheid nodig, samen met een Verklaring Omtrent het Gedrag. De pabo duurt 4 jaar voltijd en is toegankelijk met havo, vwo of mbo niveau 4. Voor deze opleiding betaal je €2.694 per jaar wettelijk collegegeld. De route is ook te volgen in deeltijd of via een zij-instroomtraject. Veel leerkrachten kiezen daarnaast voor de Master Educational Needs van 1 tot 2 jaar deeltijd om zich verder te specialiseren.

Arbeidsmarkt en balans

Het lerarentekort is in het speciaal onderwijs extra groot, doordat steeds meer leerlingen extra ondersteuning nodig hebben. De baankansen zijn daardoor zeer gunstig. Het werk is mentaal en fysiek intensief, onder meer door mogelijke verzorging of situaties waarin fysiek ingrijpen nodig is. Daar staat tegenover dat schoolvakanties vaste periodes van rust bieden. Ook ontvang je secundaire voorwaarden zoals een eindejaarsuitkering, pensioenopbouw via het onderwijspensioenfonds en een budget voor professionele ontwikkeling.