Wat doet een hoogleraar?
Als hoogleraar bekleed je de hoogste wetenschappelijke rang aan een universiteit. Je geeft leiding aan een leerstoelgroep en bepaalt welke onderzoekslijnen jouw groep volgt. Je voert zelfstandig wetenschappelijk onderzoek uit en publiceert de resultaten in toonaangevende internationale vaktijdschriften. Daarnaast werf je onderzoeksgelden bij externe financiers, zoals NWO en Europese programma's. Naast onderzoek lever je een belangrijke bijdrage aan het academisch onderwijs. Je ontwikkelt colleges, doceert aan masterstudenten en begeleidt promovendi naar hun doctorstitel als promotor. Ook neem je zitting in universitaire commissies en vervul je bestuurstaken binnen de faculteit.
Werkomgeving en arbeidsvoorwaarden
Hoogleraren werken hoofdzakelijk bij universiteiten, technische universiteiten en universitair medische centra. Daarnaast financieren stichtingen en fondsen soms een bijzondere leerstoel. Veel werkgevers vallen onder de Cao Nederlandse Universiteiten. Salarissen op de universiteit zijn bruto per jaar voor een voltijdbaan, inclusief vakantiegeld. Naast het basissalaris ontvang je secundaire voorwaarden zoals een eindejaarsuitkering, pensioenopbouw via een pensioenfonds en flexibele werktijden. Je krijgt bovendien specifieke ruimte voor het uitvoeren van eigen onderzoek.
Werkdruk en flexibiliteit
Het werk van een hoogleraar is lichamelijk licht, maar kent een hoge mentale belasting. De combinatie van onderzoek, onderwijs en bestuurlijke verantwoordelijkheden leidt geregeld tot lange werkweken. In de praktijk werken voltijd hoogleraren vaak meer dan 40 uur per week. Daartegenover staat een aanzienlijke mate van autonomie: je hebt veel vrijheid in hoe en waar je werkt. Schrijven en onderzoeksactiviteiten kun je vaak vanuit huis doen, terwijl werkgroepen, colleges en overleggen op de universitaire campus plaatsvinden. De werkuren vallen vooral overdag, maar avondwerk en reizen voor internationale congressen horen bij het vak.
Opleiding en loopbaan
De weg naar een hoogleraarschap vraagt een langdurige academische inzet. Je begint met een wo-master en voltooit vervolgens een promotietraject van 4 jaar om een doctorstitel te behalen. Daarna doorloop je functies als universitair docent en universitair hoofddocent, vaak via een tenure track. Het aantal beschikbare leerstoelen aan universiteiten is beperkt en de concurrentie is groot. Universiteiten werven bovendien steeds vaker internationaal. Vanuit een hoogleraarschap kun je doorgroeien naar functies zoals decaan, of de overstap maken naar lector aan een hogeschool.